گام‌های سنگین سنگ‌های تزئینی به سمت نوآوری

ذخایر بالای سنگ تزئینی موجود در ایران از تنوع قابل ملاحظه‌ای برخوردار است.

در صورتی که از ذخایر استفاده مناسبی انجام شود به جرات می‌توان گفت به عنوان یکی از پردرآمدترین صنایع کشور خواهد بود. هم‌اکنون بسیاری از کشورهای پیشرو در عرصه سنگ با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته آثار بسیار زیبایی از سنگ‌های تزئینی خلق می‌کنند که هوش از سر می‌برد. حال اینکه کشور ما تا چه اندازه توانسته از این ثروت ارزشمند استفاده کند موضوعی است که نظرهای مختلف و البته متفاوتی از سوی کارشناسان به همراه دارد. برخی می‌گویند در شرایط کنونی و به دلیل رکود حاکم بر بخش معدن، معادن سنگ تزئینی لطمات بسیاری دیده‌اند. به گونه‌ای که تعداد زیادی از این معادن یا تعطیل شده‌اند یا با کمتر از ظرفیت اصلی کار می‌کنند. از طرفی نبود تجهیزات و فناوری‌های نوین از یکسو و معدنکاری به روش استادکاری باعث شده تا ارزش‌افزوده حاصل از تولید کاسته شود.

جای خالی فناوری
به گفته فعالان سنگی یکی از دلایلی که به رکود حاکم بر معادن سنگ‌های تزئینی می‌افزاید نبود فناوری است چراکه زمینه برای تولید محصول نهایی که قابلیت استفاده در صنعت را ندارد؛ در این میان تولیدکنندگانی هستند که ذخایر معدن خود را به شکل کوپ صادر می‌کنند و به سود می‌رسند. این در حالی است که با فرآوری سنگ‌های تزئینی بر اساس استانداردهای تعریف شده می‌توان ارزش‌افزوده حاصل از آن را تا چندین برابر افزایش داد.
گفته می‌شود تحریم‌های بین‌المللی امکان همکاری مشترک بین ایران و کشورهای پیشرو در حوزه سنگ را از فعالان این بخش سلب کرده بود اما هم‌اکنون با برداشته شدن تحریم‌ها و برقراری ارتباط با کشورهایی همچون ایتالیا به عنوان یکی از پیشروان عرصه سنگ، می‌توان به آینده این بخش کمی امیدوار شد.
شنیده‌ها از سوی برخی از مسئولان حاکی از آن است که با وجود نیاز توجه به صنعت سنگ کشور و پیشرفت در آن در راستای رسیدن به اهداف اقتصاد مقاومتی، شرایط معادن و فعالان حوزه سنگ آنچنان که باید مساعد نیست و باید تدبیری برای آن اندیشید.

رکود در بازار سنگ
در این‌باره رییس هیات‌مدیره کانون سنگ ایران با بیان اینکه حدود ۲۵ هزار کارگر صنعت سنگ کشور بیکار شده‌اند، گفت: شرایط فعلی را برای اجرای سیاست درست اقتصاد مقاومتی مناسب نمی‌بینیم مگر اینکه قدم‌های عملی برداشته شود.
محسن غیاثوند در گفت‌وگو با تسنیم اظهار کرده بود: صنعت سنگ ارتباط مستقیمی با پروژه‌های عمرانی و ساختمانی دارد به‌طوری‌که وقتی صنعت ساختمان در کشور تعطیل می‌شود صنعت سنگ و مصالح نیز آسیب می‌بیند. این درحالی است که اکنون با وجود اینکه بزرگترین و دومین تولیدکننده سنگ دنیا هستیم اما در بازار جهانی جایگاهی نداریم.
وی با اشاره به اینکه ایران دومین مصرف‌کننده سنگ در دنیا است، افزود: هر زمانی که در بخش ساخت‌وساز اتفاقی می‌افتد و شرایط برای رونق ساخت‌وساز مهیا می‌شود، صنعت سنگ نیز جان می‌گیرد اما در غیر این صورت به دلیل نداشتن شرایط مناسب برای صادرات محصولات، دوباره شاهد توقف در این حوزه خواهیم بود.
رییس هیات‌مدیره کانون سنگ ایران با بیان اینکه در کشور نگاه برون‌گرایی به صنعت سنگ نشده در ادامه گفت: بازار داخلی سنگ با رکود مواجه شده و با بازار خارجی نیز ارتباطی قابل قبولی وجود ندارد. وی با بیان اینکه اکنون بیش از ۵ هزار واحد سنگ‌بری در کشور وجود دارد، بیان کرد: از ۲سال گذشته تاکنون حدود ۳۰ درصد واحدهای سنگ‌بری کشور تعطیل شده و مابقی نیز زیر ظرفیت یعنی کمتر از ۳۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند. در واقع در این ۲سال به طور میانگین ماهانه حدود هزار نفر در حوزه سنگ‌بری تعدیل نیرو داشته‌ایم؛ یعنی در این ۲ سال حدود ۲۵ هزار نفر تعدیل نیرو شده است.

برقراری ارتباط با کشورهای پیش رو
با وجود تمام مشکلات در بخش سنگ‌های تزئینی، می‌توان برقراری ارتباط با کشورهای پیشرو در صنعت سنگ همچون ایتالیا را به فال نیک گرفت. انعقاد تفاهمنامه با ایتالیایی‌ها برای ایجاد انستیتوی سنگ ایران و ایتالیا یک اقدام مثبت است که با اجرایی شدن آن علاوه بر بالا رفتن سطح دانش و توانمندی فعالان صنعت سنگ کشور می‌تواند زمینه انتقال فناوری‌های نوین را به ایران فراهم کند. براساس اخبار منتشر شده درباره این تفاهمنامه و تعریف بندهای مختلف آن، آموزش بازاریابی سنگ ایرانی و آموزش فن تجارت از سوی ایتالیایی‌ها انجام خواهد شد. مطابق این تفاهمنامه ایتالیایی‌ها در نمایشگاه‌های سنگ این کشور امکانات بازرگانی از قبیل غرفه‌های نمایشگاهی را در اختیار صادرکنندگان سنگ ایرانی قرار خواهند داد.
از اتفاقاتی که بعد از برداشته شدن تحریم‌ها انجام شد حضور هیات مدیره انجمن سنگ ایتالیا در همایش چالش‌ها و فرصت‌های صنعت سنگ‌ایران بود که در بهمن ماه سال گذشته برگزارشد و در آن ضمن آشنایی با ظرفیت‌های معدنی ایران درباره ذخایر سنگ، نسبت به اجرای برنامه‌های مشترک بین ایران و ایتالیا گفت‌وگوهایی انجام گرفت.
در این همایش، که بسیاری از فعالان حوزه سنگ ایران و مدیران حضور داشتند صحبت‌های رییس انجمن سنگ ایران نیز آینده‌ای خوش را برای صنعت سنگ ایران نوید داد چرا که در صورت اجرایی شدن تفاهمنامه و عمل کردن به آن، می‌توان شاهد بهبود شرایط در این صنعت بود. براساس گفته‌های ابوالقاسم شفیعی انتظار می‌رود با بهره‌گیری از ماشین‌آلات روز ایتالیا در بخش ساب و صیقل سنگ در واحدهای سنگبری کشور، بتوان به ارزش صادرات بیش از یک میلیارد دلار در سال دست یافت اما این موضوع تا به امروز محقق نشده است. وی با یادآوری اینکه امروز یک واحد آزمایشی در بخش سنگبری و فرآوری سنگ با ۷۰۰ هزار یورو قابل تجهیز است، ضعف تخصصی نیروی‌انسانی را یکی از دلایل کم بازدهی در این بخش دانست.

بازگشت حیات به معادن سنگ ایران
مدیرعامل شرکت «زرساسنگ زاگرس» درباره ایجاد انستیتو مشترک صنعت سنگ ایران و ایتالیا و تاثیر آن بر این حوزه به صمت گفته بود: راه‌اندازی موسسات آموزشی مشترک با ایتالیا ۱۰۰درصد به نفع صنعت سنگ ایران است و باعث رونق و بازگشت حیات به معادن سنگ‌های تزئینی کشور می‌شود.
فرزاد طاهری در ادامه گفت: یکی از مشکلات صنعت سنگ ایران مربوط به نبود دانش کافی برای اجرای فعالیت‌های معدنی است. در سال‌های ۷۶ تا ۸۴ ماشین‌آلات جدید ایتالیایی به ایران وارد شدند اما به دلیل نبود نرم‌افزار و دانش فنی امکان استفاده از آنها میسر نبود.
وی بر این باور است که برگزاری دوره‌های آموزشی یکی از مهم‌ترین نیازهای صنعت سنگ است. به‌عنوان مثال کشوری همچون چین فناوری آنچنانی برای صنعت سنگ ندارد اما به‌دلیل تسلط بر دانش فنی و بروز، محصولات با کیفیت تولید می‌کند زیرا آنها برای هر سنگ شرایط خاصی را تعریف کرده و از نتیجه آن اطمینان کامل دارند.
به گفته این فعال صنعت سنگ تزئینی، در ایران فناوری و تجهیزات نوین وجود دارد اما در مقابل، افراد متخصص که تسلط و دانش استفاده از این تجهیزات را داشته باشند، حضور ندارند. از طرفی ورود کارشناسان متخصص از کشورهای صاحب فناوری نیز هزینه بالایی به همراه دارد. بنابراین برگزاری کلاس‌های آموزشی و آموزش روش صحیح کار به فعالان صنعت سنگ بسیار مهم‌تر از وارد کردن تجهیزات و فناوری‌های روز است.

ایجاد انگیزه برای تولیدکنندگان
مدیرعامل شرکت «روشان روز» (مرکز اطلاعات سنگ ایران)، نیز درباره شرایط امروزی صنعت سنگ ایران اظهار کرد: با رفع تحریم‌های بین‌المللی می‌توان شاهد رشد و بهبود شرایط در حوزه سنگ‌های تزئینی بود. به گونه‌ای که کم‌کم شاهد برقراری ارتباطات بین تولیدکنندگان ایرانی و خریداران خارجی هستیم. باید شرایط به گونه‌ای برای تولیدکنندگان سنگ تزئینی فراهم شود که آنها بتوانند فعالیت‌های خود را گسترش دهند نه اینکه با قوانین دست‌وپاگیر انگیزه ادامه کار را از آنها سلب کنند.
کاوه فاضل بسطامی در ادامه و در پاسخ به اینکه چه راهکارهایی برای بهبود معادن سنگ تزئینی وجود دارد، گفت: یکی از بهترین راهکارها برای فعالان بخش خصوصی تسهیل کردن ارتباط با کشورهای اروپایی برای امور بازرگانی است زیرا صنعت سنگ می‌تواند یکی از ارزآورترین منابع صادراتی کشور باشد؛ به شرطی که قوانین و همچنین برنامه‌ریزی صحیحی برای آن انجام شود. وی ادامه داد: کشورهایی همچون ترکیه برنامه‌ای ۱۰ ساله خود را در صنعت سنگ آغاز کرده، هم‌اکنون به عنوان رقیبی برای کشور چین و ایتالیا به شمار می‌آید، این در حالی است که ذخایر معدنی آنچنانی از سنگ‌های تزئینی ندارد و بخش عمده‌ای از مواد اولیه خود را از ایران تهیه می‌کند. حال اگر این معادن مورد توجه قرار گیرند، می‌تواند ارزآور شوند اما به دلیل وجود ذخایر معدنی فراوان در کشور آنچنان که باید معادن سنگ ساختمانی به چشم نمی‌آیند و توجهی به آنها نمی‌شود. وی به تشکیل ستاد سنگ که از یک سال گذشته در وزارت صنعت، معدن و تجارت راه‌اندازی شده، اشاره کرد و گفت: این ستاد که ریاست آن بر عهده معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده و تعدادی از افراد انجمن سنگ ایران در آن عضو هستند قرار است اقداماتی را برای بررسی مشکلات و چالش‌های صنعت سنگ انجام دهد و بعد از برنامه‌ریزی آن را به وزارت صنعت، معدن و تجارت ارجاع داده تا برای تعیین قانون و رفع مشکلات اقدام شود. به گفته وی برای تصمیم‌گیری و رفع مسائل در هر صنعتی باید با اهل فن و کسانی که دانش فنی لازم را دارند مشورت کرد تا نتیجه بهتری برای تصمیم‌گیری نهایی انجام شود. این در حالی‌است که در ایران سمن(ان‌جی‌او)ها آنچنان که باید مورد توجه قرار نمی‌گیرند. این موضوع درباره صنعت سنگ ایران نیز صادق است و باید از انجمن سنگ برای وضع قوانین با آنها مشورت کرد. فاضل بسطامی در ادامه با بیان اینکه بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ جهانی همچون ایتالیا، چین و ترکیه در کنار محصولات فرآوری شده نسبت به صادرات سنگ خام نیز اقدام می‌کنند، اظهار کرد: در ایران نیز به دلیل وجود ذخایر فراوان از سنگ‌های تزئینی که تنوع بالایی نیز دارد شرایط خوب و مناسبی برای دارندگان این ذخایر معدنی فراهم است.

Print Friendly, PDF & Email