انرژی، کامل‌کننده پازل ایمنی، بهداشت و محیط‌ زیست

واحد ایمنی، بهداشت و محیط‌ زیست یا همان ‌«اچ‌اس‌ای» واحدی است که در تمام کارخانه‌ها اعم از صنعتی و معدنی و حتی معادن وجود دارد. این واحد ۳عامل مهم سلامت کارکنان، مردم منطقه و محیط‌ زیست را مورد توجه قرار می‌دهد.

برای اجرایی کردن صحیح این ۳‌ عامل باید برنامه‌ریزی‌های مختلفی از سوی مدیران معادن و صنایع معدنی انجام شود. به تازگی انرژی نیز به این ۳ عنوان مهم اضافه شده است. از آنجا که انرژی در فعالیت‌های مختلفی همچون معدن و صنایع معدنی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و سهم مشخصی در تعیین قیمت تمام شده دارد، تاکید بسیاری بر مصرف صحیح آن در بخش‌های مختلف شده که نتیجه آن اضافه شدن انرژی به بحث ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست است. چرایی دلایل افزوده شدن این بخش به ‌«اچ‌اس‌ای»‌ یا همان ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست در این گزارش مورد بررسی قرار گرفته است.
کشورهای صنعتی با گذر زمان به این نتیجه رسیده‌اند که استفاده از انرژی در فعالیت‌های مختلف صنعتی به ضرر محیط‌زیست بوده و تنها ارزش مالی دارد.

تاریخچه مصرف انرژی در ایران و جهان
اگر نگاهی به تاریخچه و تمدن کشورهای کهن همچون ایران بیندازیم، مشاهده می‌کنیم فعالیت‌های معدنکاری و تولید مصنوعات از کانی‌ها به هزاران سال پیش بازمی‌گردد زمانی که از انرژی‌های طبیعی برای فعالیت‌های خود استفاده می‌کردند تا کمترین خطر را برای محیط‌زیست به همراه داشته باشد. حال با گذر زمان و روبه پایان رفتن انرژی‌های طبیعی، تاکید بیشتری بر بهینه‌سازی مصرف انرژی می‌شود و انرژی در کنار ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست به عنوان ضلع چهارم از این پازل قرار گرفته است.
سرپرست مدیریت ‌«اچ‌اس‌ای»‌ منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج‌فارس، درباره اضافه شدن بخش انرژی به بحث ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست در فعالیت‌های مختلف از جمله معدن و صنایع معدنی اظهار کرد: موضوع انرژی که هم‌اکنون به بحث ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست افزوده شده، تا قبل از این در بحث محیط‌زیست پنهان بود اما مورد توجه قرار داشت. چراکه محیط‌زیست مولفه‌های بسیاری را در خود جای داده و مواردی همچون کاهش مصرف انرژی، کاهش میزان پسماند تولیدی، بازیافت، کاهش انتشار آلاینده‌های محیط‌زیست، کنترل آلاینده‌ها و توسعه فضای سبز همگی در بخش محیط‌زیست مورد توجه بوده‌اند.
هوشنگ سیوندی‌پور ادامه داد: امروزه به دلیل حساسیت‌هایی که در جهان به‌واسطه مصرف انرژی ایجاد شده، تصمیم گرفته شده تا این موضوع را به شکل یک مولفه جداگانه به بحث «اچ‌اس‌ای» یعنی همان ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست اضافه کرده و از این پس با نگاه و رویکردی جدید با عنوان «اچ‌اس‌ای‌ای» فعالیت‌های مختلف صنعتی همچون معدن و صنایع معدنی را مورد توجه قرار دهند.
وی درباره اینکه موضوع انرژی بیشتر در کدام دسته از فعالیت‌های معدن و صنایع معدنی مورد توجه قرار می‌گیرد و راهکارهای مورد نیاز برای بهینه کردن مصرف آن چیست در ادامه گفت: با توجه به تاکیدی که هم‌اکنون بر بخش انرژی شده، بهتر است سازمان‌ها و بخش‌های مختلف به سمت انرژی‌های نو و تجدیدپذیری که آسیب‌های زیست‌محیطی کمتری دارد، حرکت کرده و انرژی باد، خورشیدی و… را به جای سوخت‌های فسیلی مورد استفاده قرار دهند.

ارتقای فناوری‌ها برای تولید انرژی
سیوندی‌پور با بیان اینکه اگر امکان جایگزینی وجود نداشته باشد، می‌توانند سوخت مصرفی را به سمت انرژی‌های پاک سوق دهند، گفت: البته این امر نیز به سطح فناوری و تجهیزاتی که در اختیار دارند بازمی‌گردد. اگر بتوانند سطح فناوری‌های خود را ارتقا داده و از انرژی‌های پاک استفاده کنند در نتیجه بهره‌وری آنها با مصرف کمتری از انرژی همراه می‌شود.
وی بر این‌باور است که هم‌اکنون برای بهینه‌سازی مصرف انرژی کشور و جایگزینی انرژی پاک، در گام نخست باید جایگاه صنعت مورد نظر همچون صنایع معدنی از نظر توان مالی و فناوری مورد بررسی قرار گیرد و سپس درباره این موضوع که آیا امکان بازسازی فناوری میسر است، تصمیم‌گیری کرد. البته در بیشتر موارد بازسازی امکانپذیر است مگر اینکه با صرفه اقتصادی همراه نباشد که در این صورت باید به طور کلی از بازسازی آنها صرف نظر کرد.
به گفته سیوندی‌پور، اگر تولید با فناوری قدیمی و مصرف بالای انرژی همراه شود و صرفه اقتصادی نداشته باشد بهتر است از فناوری‌های نوین که انرژی کمتری مصرف می‌کنند و بهره‌وری بالاتری دارد، استفاده شود. حال اگر برخی از صنایع به دلیل تبعات اجتماعی و اقتصادی در لحظه امکان تغییر نداشته باشند به طور طبیعی باید دوره زمانی برای بهسازی آنها در نظر گرفته شود.
وی با بیان اینکه شناسایی و انتقال فناوری زمانبر است در ادامه گفت: خطوط انتقال، افت انرژی را به دنبال دارند و شرکت‌ها می‌توانند با بروزرسانی سیستم‌های فرسوده میزان افت انرژی را کاهش دهند. همچنین کنترل میزان مصرف انرژی در واحدهای اداری همچون سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی و تعمیرات به موقع آنها می‌تواند میزان مصرف انرژی را کنترل کند.

حرکت غربی‌ها به سمت انرژی‌های پاک
سیوندی‌پور به تاریخچه استفاده از انرژی در صنایع مختلف از روزگاران گذشته اشاره کرد و گفت: بهینه‌سازی مصرف انرژی موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد. زیرا اگر در ابتدای کار مسئولیت‌ها به خوبی انجام می‌شد، دیگر نیازی به بهینه‌سازی انرژی و کنترل مصرف آن وجود نداشت.
با توسعه و گسترش جهان در حوزه صنعت، غربی‌ها به سمت صنعتی شدن حرکت کرده و انرژی‌هایی را که با محیط‌زیست سازگار نبودند را مورد استفاده قرار دادند. او ادامه داد: با گذر زمان، کشورهایی که تنها به انرژی‌های موجود در طبیعت اکتفا داشتند، سعی کردند خود را به کشورهای صنعتی برسانند. اما در این میان کشورهای صنعتی به اشتباه خود در استفاده از انرژی‌های تجدیدناپذیر آگاه شدند و قصد دارند به سمت انرژی‌های پاک حرکت کنند.
سیوندی‌پور بر این باور است کشورهایی همچون ایران باید مسیر استفاده از منابع انرژی را به درستی طی کنند. چراکه با توجه به تمدن، قدمت و… در تولید انرژی طبیعت‌گرا بودند و ضمن دوستی با طبیعت، نسبت به تولید انرژی حرکت کردند که از نمونه‌های آن استفاده از بادگیرها برای خنک کردن هوا، آب انبارها برای خنک کردن آب و طراحی خانه‌های قدیمی برای کاهش مصرف انرژی و… است که می‌توان به آنها اشاره کرد.
او اظهار کرد: با توجه به رشد و توسعه جمعیت، جهان غرب به سمت فناوری رفتند و با تفکر سرمایه‌داری نسبت به ایجاد فناوری‌ها اقدام کرده و در یک مقطع زمانی توجهی به محیط‌زیست نداشتند. اما در ادامه راه متوجه شدند که تولید باید همراه با رفاه و ایمنی باشد اما نوع عملکرد آنها به گونه‌ای است که به محیط‌زیست ضرر رسانده و رفاه اجتماعی را به خطر می‌اندازد. در نتیجه این کشورها به فکر افتادند تا در عملکرد خود تجدیدنظر کرده و از انرژی‌های پاک استفاده کنند.
بنابراین کشورهایی همچون ایران با توجه به پشتوانه فرهنگی و دینی خود باید در زمینه استفاده از انرژی‌های پاک و مصرف بهینه انرژی تا ضمن پیشبرد اهداف و رسیدن به بهره‌وری، عملکرد آنها سازگار با محیط‌زیست باشد نشان دهند که همچون گذشتگان خود ضمن احترام به طبیعت که نماد زایش و مادر هستی است به این مقوله احترام گذشته و توجه ویژه دارند.

Print Friendly, PDF & Email