صنایع معدنی محرک تولید ناخالص ملی

جایگاه اقتصاد هر کشوری بر مبنای میزان تولید ناخالص ملی دیده می‌شود. حال در شرایطی که ایران در چشم‌انداز ۱۴۰۴ رسیدن به بزرگترین اقتصاد منطقه و دهمین اقتصاد جهانی را نشانه رفته است، اهتمام به بهبود جایگاه تولید امری اجتناب‌ناپذیر است.

براساس آمارهای موجود نقش معدن به تنهایی در تولید ناخالص ملی یک درصد است بخشی که به تازگی به عنوان محرکی در رشد اقتصادی کشور معرفی شده است. گرچه در حلقه‌های بعدی این بخش که شامل فرآورده‌ها و صنایع معدنی می‌شود نقش محصولات در تولید ناخالص ملی به ۶ درصد ارتقا می‌یابد با این حال برای رسیدن به قدرت اقتصادی منطقه ایران باید راهکاری برای تقویت مجزای بخش معدن داشته باشد تا به تنهایی سهم بالایی در تولید ناخالص ملی بیابد. کارشناسان در این زمینه معتقدند در نگاه نخست باید نقش این دو در تولید ناخالص ملی با هم دیده شود و در صورت مجزا دیدن عامل افزایش سهم معدن به افزایش تقاضا در صنایع معدنی بستگی دارد که دولت باید مشوق‌های لازم برای توسعه صنایع وابسته ایجاد کند.
به تازگی سهم ۳ برابری بخش معدن در رشد اقتصادی کشور پیش‌بینی شده است. موضوعی که در معدن به افزایش فعالیت‌های اکتشافی و استخراجی برمی‌گردد. در شرایطی که معادن ایران با کمتر از ظرفیت تولید فعال هستند تحریک تقاضا در حلقه‌های پایین‌دستی می‌تواند یک راهکار مناسب باشد.
درآمدهای معدنی سرمایه‌گذاری پایدار می‌طلبد
یک عضو هیات مدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران با اشاره به اینکه در بخش معدن باید با افزایش بهره‌وری به دنبال بهبود نقش آن در تولید ناخالص ملی باشیم به صمت گفت: درحال‌حاضر فعالیت کم معادن به دلیل غیررقابتی بودن هزینه‌های تولید و بالا بودن انرژی مصرفی است و این معادن نمی‌توانند سهم خود را در تولید ناخالص ملی افزایش دهند. از این رو باید همان‌گونه که در بخش نفت معتقدیم یک سرمایه برای نسل آینده است و باید درآمدهای حاصل از آن در بخش‌های پایدار هزینه شود و صندوق توسعه ملی نیز کارکردی این چنینی دارد، در بخش معدن اقدامی مشابه نیاز است. به گونه‌ای که درآمدهای حاصل از بخش معدن در توسعه فرآوری و ایجاد صنایع معدنی هزینه شود و در این حالت موفق به افزایش نقش معدن در تولید ناخالص ملی خواهیم بود.
آرمان خالقی با اشاره به اینکه ظرفیت کشورهای همسایه در استفاده از مواد معدنی می‌تواند به افزایش نقش معدن در رشد اقتصادی کمک کند، افزود: در همسایگی ما کشورهایی همچون افغانستان و عراق قرار دارند که به دلیل نیاز به توسعه عمرانی و ساخت‌وساز خواهان فرآورده‌های معدنی زیاد هستند، به همین دلیل فرآوری مواد معدنی و صادرات محصولات به این کشورها می‌تواند بخش معدن را پیشگام در رشد اقتصادی کشور کند. این مسئله را می‌توان همچون سایر کشورهای دنیا با افزایش ظرفیت صنایع به وجود آورد. به طوری که هرقدر صنایع در واحدهای بزرگتر ایجاد شوند به همان میزان هزینه سربار کاهش و بهره‌وری آنها افزایش می‌یابد و حاشیه سود و در نتیجه سهم آنها را در تولید ناخالص ملی بالا می‌برد. در بخش معدن نیز این مسئله صدق می‌کند، به طوری که هرقدر میزان برداشت محصولات معدنی به نسبت سرمایه و ماشین‌آلاتی که فعال هستند، افزایش یابد به همان میزان نقش آنها در رشد اقتصادی کشور محسوس‌تر
می‌شود.
معدن به دنبال صنایع
یک استاد اقتصاد در رابطه با راهکارهای افزایش سهم معدن در رشد اقتصادی کشور به صمت گفت: ما زمانی می‌توانیم میزان اکتشاف و استخراج معدنی را افزایش دهیم که تقاضا برای محصولات وجود داشته باشد این مسئله نشان می‌دهد زمانی می‌توانیم نقش معدن را در تولید ناخالص داخلی افزایش دهیم که ابتدا صنایع مصرفی آن را ایجاد کنیم و با افزایش میزان تقاضای آنها اکتشاف و استخراج نیز افزایش می‌یابد و درآمدزایی معدنکاران بالا می‌رود. جواد صلاحی با نگاهی به وجود مواد معدنی متنوع در ایران ادامه داد: درحال‌حاضر ایران در تولید چند نوع صنایع وابسته به معدن همچون سیمان، فولاد و… فعال است و در بخش‌های دیگر این کاستی دیده می‌شود. بنابراین برای اینکه بتوانیم سهم معدن را در تولید ناخالص ملی بالا ببریم باید به تولید مواد معدنی مختلف بپردازیم که این موضوع رشد همزمان صنایع معدنی را نیز در پی خواهد داشت. به عبارت دیگر وقتی مواد معدنی در کشور وجود داشته باشد سرمایه‌گذاری در آن ماده معدنی افزایش می‌یابد و محصولات به صنعت منتقل می‌شود. بنابراین باید یا معدن و صنایع معدنی را به صورت همزمان ببینیم یا اینکه با تحریک تقاضای مواد معدنی از طریق ایجاد صنایع نیاز به مواد معدنی را توسعه دهیم که این مسئله نیازمند نگاه بلندمدت به بخش معدن است تا اثرات آن را به صورت مجزا ببینیم.

Print Friendly, PDF & Email

این مطلب دارد بدون نظر