صادرات خدمات فنی به جای نیروی انسانی

صدور خدمات فنی – مهندسی در بخش معدنی فرصتی مغفول مانده است که می‌تواند در وضعیت رکود فعلی اقتصاد ایران مانند هوایی تازه برای افزایش درآمدهای ارزی باشد.

البته معدن، بخش دست‌وپا بسته‌ای در شرایط فعلی محسوب نمی‌شود با وجود اینکه متاثر از شرایط کلی اقتصاد، رکود و کاهش قیمت قابل‌توجهی را تحمل می‌کند. در این میان اگر روند روبه‌رشد و مثبتی در صادرات خدمات فنی و پیمانکاری معدن شکل بگیرد حرکت خجسته و اتفاقی مثبت تلقی می‌شود. گرچه درحال‌حاضر بدنه فنی – مهندسی معدن در ایران بسیار توانمند است و از استعدادهای خوبی بهره می‌گیرد.
با این حال صادرات خدمات مهندسی معدن، مستلزم بردن ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی به کشور مقصد و برگرداندن آن بعد از اتمام پروژه است که به‌نظر می‌رسد چندان مقرون به صرفه نیست و این جزو چالش‌های جدی صادرات خدمات فنی به‌شمار می‌آید. البته صادرات به کشورهای اطراف ممکن است دارای صرفه اقتصادی بالاتری باشد به شرط اینکه قراردادهای قابل‌توجهی داشته باشند و بتواند انگیزه‌ای برای صدور خدمات فنی ـ مهندسی به وجود آورد. آنچه انگیزه پیمانکاران معدنی را کمرنگ می‌کند ضعف اقتصادی برخی از این کشورها و شکل نگرفتن سیستم پولی و بانکی و همچنین امنیت پایین آنهاست. به‌طور مثال در کشورهای همسایه که از معادن غنی برخوردارند، هزینه حمل‌ونقل تجهیزات برای ما مقرون به صرفه‌تر است مانند افغانستان که برای نمونه دارای معادن بسیار غنی آهن و… است و کشورمان به راحتی می‌تواند از این بازار سود ببرد، اما سیستم بانکی کامل ندارد که بتواند نقل‌وانتقالات پولی در آن انجام شود ضمن اینکه این کشور از امنیت خوبی برخوردار نیست و سرمایه‌گذاران نمی‌توانند سرمایه خود را با بردن به این کشور به خطر اندازند. علاوه‌بر این آنها به دنبال پیمانکارانی هستند که با خود سرمایه بیاورند و در طولانی مدت آن را باز پس دهند.
راه‌های دیگری برای صادرات خدمات فنی در بخش معدن وجود دارد، برای نمونه از تجهیزات و ماشین‌آلات کشور صاحب پروژه استفاده کنیم که این‌کار در کشورهای توسعه نیافته به دلیل نبود ماشین‌آلات خوب و کامل معدنی امکانپذیر نیست. در کشورهای توسعه یافته نیز که دارای تجهیزات کافی هستند فقط به نیروهای سطح بالای فنی ما نیاز دارند که در این صورت، صدور نیروی کار محسوب می‌شود و ارزآوری چندانی ندارد و ضمن اینکه در شأن ایران نیست به جای صدور خدمات فنی به اعزام نیروی کار بپردازد. صدور نیروی کار یک اشتغال موقتی است و مقرون به صرفه محسوب نمی‌شود.
در حقیقت صدور خدمات فنی و مهندسی باید جای صدور خدمات اجرایی را بگیرد؛ صادرات خدمات فنی، از طریق عقد قرارداد بین دو کشور انجام می‌شود و حمایت‌های دولت دو کشور را دارد اما خدمات اجرایی به صورت شخصی انجام می‌شود و ممکن است منافع اشخاص به طور کامل حفظ نشود.

هرمز ناصرنیا / رییس سازمان نظام مهندسی معدن

Print Friendly, PDF & Email

این مطلب دارد بدون نظر