سهم چین در اقتصاد ایران کوچک خواهد شد

سهم چین در اقتصاد ایران کوچک خواهد شد

پس از انتشار بیانیه مشترک هسته‌ای میان ایران و کشورهای ۱+۵ و شروع سفر هیات‌های تجاری به ایران،چند سوال عمده ذهن اکثر فعالان اقتصادی و دست‌اندکاران صنایع را به خود در دوطرف معادله به خود معطوف کرده که عبارتند از: آیا بازار ایران بسادگی روی سرمایه‌گذاری خارجی باز خواهد شد؟ چگونه ایران می‌تواند از فرصت پس از توافق هسته‌ای برای شکوفایی اقتصادی خود استفاده کند؟

در بیست و دومین برنامه «همراه با یورونیوز» این پرسش ها و دیدگاه های مخاطبان یورونیوز را با دکتر مهرداد عمادی، کارشناس اقتصاد در میان گذاشتیم.

مهرداد عمادی درباره نوع قراردادهایی که شرکت های غربی در کوتاه مدت در ایران به دنبال آن هستند گفت: «به نظر می رسد که حدود دو سوم یا ۷۰ درصد این شرکت ها در پی بستن قراردادهای تجاری باشند. این موضوع نه نگران کننده است و نه تعجب آور چراکه ایران به قراردادهای صنعتی نیاز دارد.»

وی افزود: «حدود یک سوم قراردادها هم به پروژه هایی در بخش های استراتژیک اقتصاد ایران مربوط می شود مثل پتروشیمی و گاز و نفت.»

وی همچنین به میزان سفرهای هیات های اقتصادی خارجی، مخصوصا از کشورهای اتحادیه اروپا به ایران اشاره کرد و گفت: «میزان این سفرها دور از انتظار بود و البته این امر بسیار مثبت است.»

مشاور نهادهای بین المللی در حوزه اقتصاد در بخشی از این گفت وگو در پاسخ به پرسش یکی از مخاطبان یورونیوز درباره مساله شفافیت اقتصاد ایران گفت: «عدم شفافیت پاشنه آشیل اقتصاد ماست.»

عمادی با اشاره به گفت وگوهایی خودش با هیات های اروپایی عازم ایران گفت: «شفاف نبودن، نگرانی تمام اقتصاددان هاست و ما تلاش می کنیم در حد توان از خارج کشور راه رانت خواری و رشوه گیری را ببندیم. در دو سال آینده راه دشواری در پیش رو خواهیم داشت، چراکه افرادی که در زیر این پرده کدر ثروت اندوزی کرده اند براحتی از بازار خارج نخواهند شد. »

وی همچنین گفت: «عدم شفافیت بیشتر اقتصاد ایران که بعد از تحریم ها به وجود آمد، هزینه های زیادی برای کشور به دنبال داشت و این مشکلات را نمی توان یکی یکی برطرف کرد.»

نوع خروج پژو از ایران مسئولانه نبود

عمادی به پایدار نبودن حضور شرکت های اروپایی در ایران که سوال یکی از مخاطبان یورونیوز بود اشاره کرد و گفت: «من نمونه پژو را استفاده می کنم. فرانسه رابطه بسیار تاریخی و گسترده ای با ایران داشته است، اما در چند سال اخیر شرکت های فرانسوی کمی شتاب زده برخورد کردند. نوع خروج پژو از ایران مسئولانه نبود و توقف در خط تولید در ایران مناسب نبود. در صحبت های خصوصی، مدیران پژو این موضوع را می پذیرند.» این کارشناس اقتصادی ساکن بریتانیا همچنین در پاسخ به سوال دیگری درباره فقدان آمار و ارقام قابل اتکا در اقتصاد ایران گفت: «در کوتاه مدت برای ارزیابی ریسک به آمارهای اقتصادی احتیاج داریم؛ در واقع هیچ شرکت خارجی تا زمانی که نتواند ارزیابی ریسک کند وارد بازار نخواهد شد که هم اکنون در ارتباط با ایران با این مشکل مواجه هستیم.»

وی تصریح کرد این موضوع مربوط به دولت قبلی نیست، بلکه مربوط به همه زمان هاست حتی پیش از انقلاب هم همین گونه بوده است.

نگاه امنیتی به اقتصاد به نفع بازار نیست

«این که به داده های اقتصادی به عنوان مساله امنیتی نگاه شود در واقع نگاهی غیر سازنده و تخریبی نسبت به آمار است. ما باید به آمار به عنوان پیش نیاز گام های سازنده نگاه کنیم نه به عنوان مساله امنیتی.»

این کارشناس درباره موانع برای سرمایه گذار خارجی نیز گفت: «در بخش هایی به جز گاز و نفت و پتروشیمی، ورود به بازار ایران مشکل خواهد بود. چراکه در ارتباط با تجارت خارجی یا توزیع کالا مثلا ۴۰ درصد توزیع کالا زیر پوشش نهادهای خاصی است که وابستگی های امنیتی دارند. این به معنای بن بست نیست. کشورهای دیگر هم این مشکلات را داشته اند. مثلا ترکیه و کره جنوبی توانسته اند این مساله را پیش ببرند چراکه با شفافیت و نظارت دولتی این مشکلات برطرف می شوند.»

رقابت چین و شرکت های اروپایی

بخش دیگر این گفت وگو به حضور کشور چین در اقتصاد ایران اختصاص داشت. عمادی در این باره معتقد است که اگر شاهد گسترش حضور شرکت های غربی بویژه شرکت های اروپایی در ایران باشیم در برخی بخش ها حتما سهم چین کوچک خواهد شد. وی در عین حال درباره روسیه گفت: «روسیه سهمی در بازار مصرفی و صنعتی کشور ما ندارد. قراردادهای روسیه با ایران برپایه مسائل سیاسی و امنیت منطقه بسته شده است. بنابراین اثر روی روسیه کمتر خواهد بود، اما چون چین کارتل بزرگ در اقتصاد ایران است با شرایط جدید نقش چین در اقتصاد ایران کوچک تر خواهد شد.»

عمادی همچنین معتقد است که قراردادها با چین به خاطر ملاحظه های سیاسی لغو نمی شوند، اما به نظر می رسد گسترش هم پیدا نخواهند کرد.

وی از بازار ایران به عنوان یک بازار انحصاری شده یاد کرد و گفت: «می توان در مدت سه تا چهار سال این انحصارها را کوچک کرد، اما اگر بخواهیم وارد بازار رقابتی آزاد شویم، بین هشت تا ده سال زمان می برد. چراکه انباشتگی ثروتی که در برخی جاها صورت گرفته، این طور نخواهد بود که به راحتی جمع شود. اما باور دارم که به سمت رقابتی کردن بازار در ایران و شفاف شدن اقتصاد حرکت می کنیم. »

یورو نیوز/ ۷ آگوست ۲۰۱۵

Print Friendly, PDF & Email