سنگ‌های زینتی اقتصاد ایران را تزئین نمی‌کنند

سنگ‌های زینتی اقتصاد ایران را تزئین نمی‌کنند

وقتی صحبت از سنگ‌های زینتی و صادرات آنها به میان می‌آید همواره سایه نام کشورمان در این تجارت خودنمایی می‌کند، اما با وجود ذخیره غنی و متنوع و امکانات مناسب معادن کشورمان، مدتی است تولیدات ایران در بازارهای بین‌المللی به حاشیه رفته و اکنون در جایگاه مناسبی قرار نگرفته و به‌عبارتی زیبایی و ارزش افزوده سنگ‌های تزئینی نتوانسته زینت‌بخش اقتصاد کشورمان باشد.

این در حالی است که کشوری همانند ترکیه بدون هیچ سابقه ای در این فعالیت و صرفا با استفاده از سیاست های علمی و عملی در جایگاه قابل توجهی جلوتر از کشورمان قرار گرفته است و اکنون در بازار های بین المللی محصولاتش را به فروش می رساند. شاید مشکلات تحریم یا حتی نبود تجهیزات در نزول جایگاه بین المللی ایران در صنعت یاد شده نقشی قابل توجه داشته باشد، اما آنچه مهم است مربوط به مدیریت تولید و بازایابی بوده که اکثر فعالان صنفی و کارشناسان به آن اشاره می کنند.

اینچنین است که ایران با داشتن ذخایری بسیار بیشتر از دیگر کشورها نتوانسته آن طور که باید از این استعداد خدادادی بهره برداری کند و لذا به خام فروشی افتاده است.

اشتغالزایی و ارزآوری بالا؛ اما…

دبیر انجمن سنگ ایران با اشاره به اشتغالزایی قابل توجه معادن سنگ در کشورمان ادامه داد: براساس آمارهای موجود اکنون ۱۲۰۰ معدن فعال سنگ تزئینی در کشورمان داریم که اگر برای هر معدن حداقل ۱۵ نفر پرسنل در نظر داشته باشیم و برای هر یک از ۵۰۰۰ واحد فرآوری سنگ نیز ۲۰ نفر پرسنل در نظر بگیریم، درخواهیم یافت اشتغالزایی بسیار بالایی در این صنف وجود دارد. البته نباید فراموش کنیم که این تعداد، شغل مستقیم در این صنعت است و باتوجه به مشاغل غیر مستقیم صنف سنگ های تزئینی باید تعداد را دو برابر در نظر بگیریم.

وی گفت: حال اگر به ارزش افزوده تولیدات سنگ تزئینی بپردازیم با توجه به حجم تولیدات ایران می بینیم اعداد و ارقام بسیار قابل ملاحظه هستند و نباید به آنها بی تفاوت باشیم . به عنوان مثال اکنون ۲۵ میلیون تن ظرفیت تولید سنگ خام داریم و اگر برای هر تن سنگ ۱۰۰ دلار در نظر بگیریم رقم قابل توجهی را در این زمینه خواهیم داشت . حالا اگر نخواهیم خام فروشی داشته باشیم باید این گونه موضوع را بررسی کنیم که تولید کنندگان کشورمان از هر تن سنگ معدن تقریبا ۹ متر مربع سنگ فرآوری شده به دست می آورند در حالی که اگر بتوانیم ظرفیت تولید را متناسب با امکانات موجود با توان صد درصد کارخانه های فرآوری بالا ببریم امکان تولید ۱۰۰ میلیون متر مربع سنگ تزئینی وجود دارد و با توجه به قیمت حداقل ۳۰ دلار برای محصولات صادراتی رقمی قابل ملاحظه در این زمینه به اقتصاد کشورمان هدیه داده ایم.

بازارهای هدف را می شناسیم؛ اما…

شریفی درباره شناخت ایران از بازارهای هدف سنگ تزئینی نیز گفت: اکنون تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنف سنگ های تزئینی با توجه به تجربه و ارتباطاتی که با بازارهای هدفشان دارند شناخت خوبی از نیازهای آن کشورها دارند اما عوامل متعددی باعث شده تا نتوانند در برابر تولیدات ترکیه، چین یا هندوستان موفق عمل کنند در حالی که با اندک حمایتی از سوی دولت می توان این روند را به نفع تولیدکنندگان داخلی تغییر دهیم.

وی در این باره معتقد است نیاز واحدهای تولیدی صرفا منابع مالی ارزان قیمت نیست؛ چون خارج از مرزهای کشورمان نیز نیازمند حمایت های متعددی هستیم که باید به آنها توجه داشته باشیم به عنوان مثال موضوع مراکز دپوی سنگ های فرآوری شده یکی از مهم ترین نیازهای تولید کنندگان ایرانی سنگ تزئینی است.

این مقام صنفی درباره ضرورت راه اندازی این مراکز دپو در بازارهای هدف ایران تصریح کرد: همانطور که می دانیم پروسه تولید و ارسال سنگ تزئینی زمانبر است و نمی توان برای خرید به تصاویر اکتفا کرد؛ چون خریداران باید محصولات را از نزدیک دیده و انتخاب کنند. از این رو حضور مداوم محصولات و تولیدکنندگان در بازارهای هدف می تواند نه تنها زمان تحویل را به حداقل برساند، بلکه در بازاریابی نیز می تواند عاملی تعیین کننده باشد چون نیازهای بازارهای هدف در همان بازار آماده تحویل هستند نه این که دو تا سه ماه برای تحویل زمان بخواهیم.

وی در ادامه گفت: تاسیس مراکز دپوی محصولات نهایی باعث شده تا ترکیه و چین بتوانند قدرت رقابتی بسیار بهتری نسبت به ایران داشته باشند، بنابراین یکی از راهکارها حضور دولت برای احداث این مراکز است.

مقایسه ایران و ترکیه

در همین حال کامران وکیل، دبیر اتحادیه صادرکنندگان و تولید کنندگان معادن در این باره گفت: اگر به روند توسعه صادرات سنگ های تزئینی ترکیه و کشورمان از سال ۱۳۷۸ تا امروز توجه داشته باشیم می بینیم در سال ۱۳۷۸ صادرات سنگ های تزئینی ایران ۱۲۵ میلیون دلار بوده ترکیه تنها ۱۰۵ میلیون دلار صادرات داشته است، اما امروز ترکیه ۲/۳ میلیارد دلار سنگ صادر می کند درحالی که ایران علی رغم تمام امکانات موجود توانسته ۲۴۰ میلیون دلار سنگ تزئینی به خارج از مرزهایش ارسال کند.

وی افزود: این رویداد در حالی اتفاق افتاده که ایران نزدیک به ۶۶۰۰ کارخانه فرآوری سنگ تزئینی در اختیار دارد و ترکیه تنها ۱۲۰۰ کارخانه فرآوری دارد؛ این یعنی ظرفیت تولیدی ۵ برابری ایران نسبت به ترکیه با وجود صادرات یک دهمی نسبت به این کشور. از سوی دیگر براساس اطلاعات زمین شناختی به دلیل رطوبت موجود در ترکیه معادن این کشور بازدهی کمتری نسبت به ایران که در اقلیمی خشک واقع شده، دارد. لذا باید پرسید واقعا مشکل کجاست؟

به عقیده این مقام صنفی اولین معضل در تولید و صادرات سنگ های تزئینی ایران نسبت به دیگر رقبای خود مربوط به زیربنا های تجاری بین المللی است. به عنوان مثال ترکیه عضو بیشتر پیمان های دوجانبه اقتصادی است درحالی که ایران از آنها فاصله دارد . بنابراین اگر ترکیه به هریک از کشورهای اروپایی سنگ صادر می کند بدون عوارض گمرکی است، اما ایران باید عوارض بپردازد.

وی دیگر معضل را در صنعت سنگ های تزئینی مربوط به عقب افتادگی کارخانجات دانست و افزود: به دلیل این که سوخت و کارگر ارزانقیمت در اختیار تولید کنندگان ایرانی است امروز تولید محصولات بی کیفیت بسیار پرسود است و گروهی از تولید کنندگان به این سمت روی آورده اند و همین موضوع به عقب ماندگی تولیدکنندگان از تکنولوژی های روز دنیا منجر شده است .درحالی که همین کشور ترکیه برای این که بتواند تولیدی اقتصادی داشته باشد مجبور به افزایش کیفیت محصولاتش است و در نهایت تمایل به خرید خارجی ها را به اقتصادش هدیه می دهد.

دبیر اتحادیه صادرکنندگان و تولید کنندگان معادن تصریح کرد: مشکلات دیگری در این صنعت وجود دارد که باعث عقب ماندگی تولیدات ایران از بازارهای بین المللی شده، مربوط به نبود زیرساخت هایی مثل حمل و نقل است. به عنوان مثال وقتی متقاضیان با مشکلاتی از جمله دریافت ویزا به ایران می رسند امکان استفاده از خطوط منظم هوایی مثل ترکیه برای آنها جهت رسیدن به معادن و شهرستان ها را نداریم این در حالی است که خطوط حمل و نقل دریایی ایران نیز منظم نیست و نمی توانیم برای قیمت کرایه آنها تصویر دقیقی به متقاضیان بدهیم که در جمیع جهات باعث مشکلات در این زمینه شده است.

جایگاه چهارمی ایران

احمد شریفی، عضو هیات مدیره و دبیر انجمن سنگ ایران با اشاره به جایگاه چهارم ایران در دنیای تجارت سنگ های تزئینی گفت: اکنون با توجه به تولید حدود ۱۵ میلیون تن سنگ خام و حدود ۱۱۰ میلیون متر مربع تولید سنگ فرآوری شده در کشورمان، ایران در رتبه چهام صنعت تولید و صادرات سنگ های تزئینی پس از کشورهای چین، هند و ترکیه قرار گرفته است.

وی درباره مشکلات موجود صنعت سنگ های تزئینی تصریح کرد: اصلی ترین موضوع را می توان در نبود بهره وری مناسب دانست. به عنوان مثال اکنون ظرفیت پروانه های بهره برداری صادر شده ۲۵ میلیون تن است درحالی که تولید واقعی چیزی مابین ۱۳ تا ۱۵ میلیون تن ثبت شده است.

شریفی با اشاره به تفاوت میان ظرفیت اسمی و تولید واقعی کارگاه های تولیدی سنگ افزود: در واقع واحدهای تولیدی کشورمان اکنون با کمتر از ۵۰ درصد توان خود در حال تولید هستند در حالی که با توجه به ذخایر معدنی و همچنین امکانات و تعداد کارگاه های موجود می توانیم این میزان را تا دو برابر افزایش دهیم.

Print Friendly, PDF & Email