استانداردسازی معیاری برای بازگشت سرمایه

برداشت مواد معدنی در معادن کوچک و بزرگ پس از شناسایی نوع ماده معدنی، میزان ذخیره و عیار ماده معدنی آغاز می‌شود.

این مولفه‌ها در طرح استخراج معادن که شامل میزان و نحوه برداشت است، عوامل تعیین‌کننده‌ای هستند. کارشناسان معتقدند استانداردهای بهره‌برداری از معادن براساس دو جدول ارزیابی دی‌سی‌اس و استهلاک مشخص می‌شود. این جدول‌ها دو مولفه نرخ بازگشت سرمایه و دوره بازگشت را بر مبنای جریان نقدینگی، میزان برداشت، نیروی انسانی، ماشین‌آلات، آتشباری استخراج، حمل‌ونقل معدن و… بررسی می‌کند. گرچه هر معدن براساس ذخیره و عیار ماده معدنی، استاندارد استخراج ویژه خود را دارد با این حال در صورتی برداشت از یک معدن آغاز می‌شود که در یک بازه زمانی ۴ساله میزان سرمایه آن برگردد.
زمانی با صدور پروانه‌های استخراج در معادن موافقت می‌شود که طرح فنی قابل اجرا و صرفه اقتصادی در معدن قطعی شده باشد. از سوی دیگر در هر پروانه مبنای برداشت سالانه براساس میزان ذخیره آن تعیین می‌شود. برای نمونه برای معدنی با ۱۰۰ هزار تن ذخیره ممکن است برداشت استاندارد سالانه ۱۰ هزار تن در نظر گرفته شود. درواقع میزان استخراج یک معدن با توجه به تجهیزات و اصول فنی تعیین می‌شود زیرا در برخی موارد استخراج بیش از حد ماده معدنی آسیب وارد می‌کند.
صرفه اقتصادی، استاندارد استخراج است
مدیرکل دفتر نظارت بر امور معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفت‌وگو با صمت در رابطه با استانداردهای استخراج مواد معدنی اظهار کرد: هرگونه برداشت مواد معدنی از معادن بر اساس رعایت شرایط ایمنی و فنی انجام شده و این مسئله در زمان ارائه طرح توسط کارشناسان ارزیابی می‌شود. در واقع با توجه به تفاوت برداشت مواد معدنی در معادن زیرزمینی و روباز روش‌های استخراجی نیز تغییر خواهد کرد. از این رو بهره‌برداران طبق طرح پیشنهادی باید روش و میزان برداشت مواد معدنی را رعایت کنند.
عباسعلی ایروانی با نگاهی به معیارهای استانداردسازی برداشت مواد معدنی ادامه داد: ذخیره و عیار ماده معدنی در تعیین میزان استخراج سالانه معادن موثر است، به طوری که اگر ماده معدنی از کیفیت مناسبی برخوردار نبوده و ذخیره کافی نیز نداشته باشد در چنین حالتی فعالیت معدنی ادامه نخواهد یافت، زیرا صرفه اقتصادی ندارد. در زمان برداشت مواد معدنی بخشی از آن به دلیل کیفیت پایین به عنوان باطله از فرآیند تولید خارج خواهد شد. در واقع حدود برداشت استاندارد ماده معدنی به اقتصادی بودن معدنکاری بستگی دارد، زیرا در هر معدنی نوع کانی‌ها، موقعیت و شکل ذخیره و طرح بهره‌برداری متفاوت است. به همین دلیل استاندارد خاصی را نمی‌توان برای تمام معادن در نظر گرفت. از سوی دیگر معادن با استفاده از روش‌های جدید و تجهیزات پیشرفته می‌توانند میزان برداشت را با به حداقل رساندن باطله‌ها افزایش دهند. هرچند بهره‌برداران می‌توانند با بهینه کردن میزان تولید، استخراج یکنواختی را در طول اجرای طرح ادامه دهند.
بازگشت سرمایه کافی رکن استاندارد
معاون معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت تهران با اشاره به معیارهای برداشت استاندارد در معادن به صمت گفت: پس از اینکه شناسایی محدوده معدنی تمام شد براساس ذخیره‌ای قطعی و اکتشاف انجام شده روش‌های استاندارد استخراج تعیین می‌شود. حال با توجه به این استاندارد باید به اصولی همچون آلودگی‌های زیست‌محیطی، فاصله ۳ کیلومتری با روستاها در صورت استفاده از روش‌های انفجاری و رعایت الگوی آتشباری توجه شود، چراکه روش‌های استخراجی در معادن تحت تاثیر سختی نوع ماده معدنی است. از این رو در مواد معدنی سخت از روش آتشباری استفاده می‌شود که در اجرای آن باید استانداردهایی همچون عمق، قطر و فاصله چاه‌ها از همدیگر رعایت شود.
مجیدپور مقدم با نگاهی به رابطه روش‌های استخراج استاندارد و صرفه اقتصادی در معادن افزود: طرح‌های بهره‌برداری از معادن بر پایه دو جدول DCS و استهلاک، جریان نقدینگی، ذخیره معدنی، میزان برداشت مواد، نیروی انسانی، زیرساخت حمل‌ونقل مواد معدنی، ماشین‌آلات، آتشباری و عیار ماده معدنی مورد بررسی قرار می‌گیرد و این فاکتورها معیاری برای تعیین نرخ بازگشت سرمایه و دوره بازگشت سرمایه در طرح‌های معدنی است. به گونه‌ای که اگر طرح حداقل ۲۰ درصد نرخ بازگشت سرمایه نداشته باشد و دوره بازگشت سرمایه آن کمتر از ۴ سال نباشد، اجرای آن صرفه اقتصادی نخواهد داشت. از این‌رو صرفه اقتصادی و استاندارد استخراج معدن رابطه تنگاتنگی دارند.
او با بیان اینکه میزان برداشت مواد معدنی باید رصد شود، ادامه داد: میزان استخراج معادن بر اساس آنچه که در پروانه قید شده است با روش‌هایی همچون نقشه توپوگرافی از ذخیره معدن و مانیتورینگ رصد می‌شود، به طوری که دو نقشه قبل و پس از برداشت را مقایسه و میزان برداشت واقعی تخمین زده می‌شود. روش دیگر این است که با نصب باسکول و مانیتورینگ میزان برداشت ماده معدنی مورد نظارت قرار گیرد تا طبق استانداردهای تعیین شده در پروانه استخراج انجام شود.

Print Friendly, PDF & Email

این مطلب دارد بدون نظر